Czy polskie miasta są projektowane dla ludzi, czy pod przepisy?

Czy polskie miasta są projektowane dla ludzi, czy pod przepisy?

Już na etapie analizy projektu coraz częściej pojawia się pytanie: czy polskie miasta są projektowane dla ludzi i ich realnych potrzeb, czy wyłącznie pod obowiązujące przepisy budowlane?
Teoretycznie wszystko się zgadza – normy, wskaźniki, paragrafy. W praktyce efekt bywa daleki od miasta przyjaznego mieszkańcom.

Jako architekt z ponad 20-letnim doświadczeniem widzę to niemal codziennie: inwestycje formalnie poprawne, a jednocześnie funkcjonalnie i społecznie słabe.

Przepisy budowlane miały chronić ludzi a dziś często projektują miasta

Warunki techniczne i przepisy przeciwpożarowe powstały po to, by zapewnić:

• bezpieczeństwo,

• minimalny komfort użytkowania,

• porządek przestrzenny.

Problem zaczyna się wtedy, gdy minimum normowe staje się maksymalną ambicją projektu.
Zamiast pytania: jak zaprojektować dobre miejsce do życia?
pojawia się inne: jak zmieścić się w przepisach i nie dostać uwag w urzędzie?

W tym momencie miasto zaczyna być projektowane pod przepisy, a nie pod ludzi.

Miasto zgodne z przepisami to rzadko miasto przyjazne mieszkańcom

Na papierze wszystko jest w porządku:

• zachowane odległości między budynkami,

• nasłonecznienie spełnione „na styk”,

• place manewrowe i drogi pożarowe zgodne z normą,

• odpowiednia liczba miejsc postojowych.

W rzeczywistości jednak często widzimy:

• wąskie dziedzińce bez życia,

• place zabaw „bo wymagają tego przepisy”,

• zieleń jako wypełnienie wskaźnika biologicznie czynnego,

• przestrzenie wspólne, z których nikt nie korzysta.

Miasto spełnia przepisy.
Ale nie spełnia potrzeb użytkowników.

Miasto dla ludzi – wyzwania z pogranicza polityki przestrzennej i transportowej TUTAJ!

Interpretacja przepisów ważniejsza niż jakość architektury

Jednym z największych problemów jest defensywna interpretacja prawa.
W wielu urzędach obowiązuje zasada: „zróbmy tak, żeby nikt nam nic nie zarzucił”.

Efekt?

• skrajnie zachowawcze decyzje,

• brak zgody na rozwiązania lepsze, ale niestandardowe,

• projektowanie „pod procedurę”, a nie pod kontekst.

Architekt coraz rzadziej projektuje miasto,
a coraz częściej projektuje odpowiedź na potencjalne uwagi urzędowe.

Dlaczego to problem także dla inwestorów?

Miasta projektowane wyłącznie pod przepisy:

• gorzej się sprzedają w długim horyzoncie,

• szybciej się starzeją,

• generują konflikty społeczne,

• wymagają kosztownych korekt po kilku latach użytkowania.

Inwestycja może być w 100% zgodna z przepisami
i jednocześnie rynkowo słaba.

Najlepsze miasta powstawały mimo przepisów, nie dzięki nim

Historycznie najlepsze fragmenty miast:

• zwarte dzielnice śródmiejskie,

• ulice z aktywnymi parterami,

• place i przestrzenie spotkań,

nie powstały dlatego, że ktoś idealnie wypełnił checklistę norm.
Powstały dlatego, że ktoś myślał o:

• skali człowieka,

• relacjach społecznych,

• codziennym życiu mieszkańców.

Rola architekta: balans między prawem a rzeczywistością

Dobry architekt nie ignoruje przepisów.
Ale nie pozwala im przejąć pełnej kontroli nad projektem.

To ciągłe balansowanie między:

• literą prawa,

• zdrowym rozsądkiem,

• interesem inwestora,

• jakością przestrzeni miejskiej.

Bardzo często oznacza to rozmowy, negocjacje i tłumaczenie urzędnikom, że lepsze rozwiązanie nie znaczy mniej bezpieczne.

Podsumowanie: miasta projektowane pod ludzi wygrywają

Polskie miasta nie są przeciętne dlatego, że mamy złych architektów.
Są przeciętne, bo:

• projektuje się je zachowawczo,

• przepisy traktuje się jak cel, a nie narzędzie,

• odpowiedzialność wygrywa z odwagą projektową.

A przecież miasta zapamiętują nie te projekty, które „przeszły bez uwag”,
lecz te, w których chce się żyć.

Zadaj sobie pytanie

Czy projektujesz miasto:

pod przepisy, czy pod ludzi, którzy będą w nim mieszkać?

Bo tylko to drugie naprawdę działa i naprawdę się sprzedaje.

Chcesz zaprojektować osiedle, które będzie dla ludzi a nie dla przepisów?

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI! Chętnie pomożemy!